Maandelijks archief: september 2019

Show en show.

Het nieuwe seizoen van Het Nationale Ballet werd op 10 september gestart met een grootse Gala-voorstelling waar het eerste deel via een life stream werd uitgezonden. Omdat een avondvoorstelling in Amsterdam voor mij een mijl op zeven is, besloot ik het te bekijken onder de parasol in de avondzon, met slapende honden om me heen. Er zijn slechtere manieren om me verbonden te voelen met mijn eerste liefde.. het ballet.

De eerste 20 minuten van de life-video bood een blik op de “rode” loper, wat inhield dat er een grote groep “Bekende Nederlanders” zich uitbundig ten toon stelde en zich hartstochtelijk poserend liet fotograferen voor een wand vol reclame. De sponsoren zijn op die manier verzekerd van plaatjes in allerlei bladen. Ik was verbijsterd door de wijze waarop sommige mensen zich in allerlei posities manoeuvreerden om maar op de foto te kunnen komen. Een volwassen vrouw die zich in een zuurstokroze tutu had geperst en uit alle macht probeerde een plaatsje voor de reclame te bemachtigen.. terwijl de bel voor aanvang al een aantal malen was gegaan. Ik kon me de ergernis van de voorstellingsleiding voor de geest halen.. aanvang is aanvang en er moet niet 1600 man publiek en meer dan 200 artiesten hoeven wachten op een moment dat niets met de voorstelling te maken had. Het stemde me een beetje treurig dat dit hele mediacircus nodig is om de artiesten hun beroep te laten uitoefenen. En dat de mensen die zich bijna wellustig laten kieken omdat ze aanwezig zijn bij de opening van het seizoen, misschien niet eens zoveel van ballet houden…

Eindelijk schoof dan toch het voordoek open en klonk een sprankelende Tjaikovski vanuit de orkestbak, voor het grote defilé. De allerjongste balletleerlingen kwamen op, een en al been en hals hun gezichtjes vol opgetogen overgave. Per rij werden ze een jaartje ouder. Het ontroerde me. Er ging 50 jaar aan me voorbij. Vanaf het moment dat ik op Oudejaarsavond in 1970 het defilé van het ballet van de Parijse Opera zag en op dat moment besloot dat ik ballerina wilde worden tot mijn eerste lessen als net 11 jarig meisje, net als deze kinderen ook been en hals en vastbeslotenheid.

De video haperde bij de laatste rijen van de hogere rangen van het Nationale Ballet zelf, maar ik kon de laatste beelden zien en wat was het overweldigend om al die mensen, jong en jonger, zo intens gepassioneerd het laatste beeld te zien vormen: een belofte voor het nieuwe theaterseizoen. Ze stonden erg ver weg van de Bekende Nederlanders en de vrouw in de roze tutu. Want dit was hartstocht op een heel ander niveau.

Na een speech van de altijd sympathieke directeur, (hebben we echt lichtjaren geleden samen gedanst?) werden de video-kijkers getrakteerd op 3 delen uit het repertoire. Als eerste was er een pas de deux uit het Balanchine ballet “Diamonds,” dat werd gedanst door twee technisch sublieme gast-dansers. Wat me opviel was de diepe ernst van het meisje. Elke beweging werd tot in de perfectie uitgevoerd, maar de weg naar een stralende danseres leek nog erg lang.

Het tweede deel was de pas de deux uit Le Corsaire. Vol vuur en vaart. Opnieuw technisch perfect, daar ontbreekt het bij de solisten van het Nationale Ballet niet aan. Het was een feest om naar te kijken want beiden leken te genieten van hun hoogstandjes en het juichende applaus wat volkomen terecht.

Ten slotte was het ingetogen “3 Gnossiennes” van Hans van Manen weer op het repertoire. Een pas de deux met als achtergrond een rijdende piano. Ik herinner me uiteraard de dansers uit de jaren 80 waarvoor deze pas de deux gecreëerd werd, maar de prima ballerina die op haar veertigste aan haar laatste voorstellingen bij het gezelschap toe is (ze blijft dansen, maar zonder een vast engagement) is in een woord fenomenaal. Ook weer elke vezel tot in de perfectie geboetseerd, je ziet de jarenlange training in elke vorm, maar naast dat heeft ze een enorme artistieke schoonheid die tot in haar poriën liefde voor haar ambacht uitstraalt. Ze is tot een van de groten van de Nederlandse dansgeschiedenis uitgegroeid, terwijl ik haar nog als klein ballet-leerlingetje zie dansen op het toneel van de Stadsschouwburg. Met grote ogen, veel been en hals en vastbeslotenheid..

Ik neem een slok wijn als de life-stream stopt. In het theater gaat de avond nog door en zullen er nog twee balletten gedanst worden, vele glazen champagne aan de voorkant geschonken worden, (gelukkig hoeft mijn dochter niet te werken, dit zijn hele heftige avonden met publiek dat meer gezien wil worden dan de dansers op het toneel) en zal er een prijs uitgereikt worden aan een veelbelovende jonge danser.

Maar daarvan ben ik niet getuige. Ik proef mijn wijn en denk aan wat ik net gezien heb en wat me opviel. En dan weet ik het ineens. Behalve de ontroering die ik voelde, zag ik ook herkenning. Een brug tussen mijn ballet-leven en mijn huidige leven als honden-fokker.

Want wat een vergelijking! De jonge balletleerlingetjes, zo keurig in defilé aantredend, deden me denken aan de puppy’s die op jonge leeftijd de showring betreden. Een en al kwispel om het spannende en opwindende leven. Een en al poot en hals en enthousiasme. Hoop is op hen gevestigd, er zal gewerkt worden om hen tot een hoog niveau te krijgen. De eigenaren zullen blijven werken en schaven aan hen. Maar de realiteit is dat er velen door de jaren heen zullen “afvallen.” Een ander leven gaan krijgen dan het gedroomde leven. De puppy’s hebben daar geen weet van. Die dansen door de ring. De balletleerlingen willen daar geen weet van hebben. Ook zij dansen nog.

De bloedserieuze, perfecte danseres heeft een lijfje dat al in de juiste vorm gekneed is, maar nog zo jong. Zo ongeschonden. Ze deed me denken aan de vele honden die ik in de jeugdklasse zie. Door hun eigenaren tot in de puntjes getraind, getrimd, verzorgd. Alle hoop is gevestigd op een kampioenschap. Ze worden toegejuicht, bewonderende reacties worden vergaard, ze winnen en hun eigenaren hebben de blik die de jonge danseres had. Geconcentreerd, teleurgesteld als ze niet dat behalen wat ze denken dat ze moeten behalen, serieus. De competitie is moordend. Hoe triomfantelijk zijn ze wanneer dat kampioenspunt gelukt is, al vinden ze het zelf vanzelfsprekend. Ze verwachten succes, ze voelen zich onoverwinnelijk en heel wijs. In vergelijk met het jonge danseresje zijn ze hetzelfde. Perfect. Met een glanzende toekomst voor zich. Waarin zoveel kan gebeuren. Want ook in deze fase is het leven op het toneel en in de ring nog een afval-race.

De tweede pas de deux werd gedanst door de dansers die ervaring als solist hebben, hun lijf door en door kennen, niet meer hoeven te knokken omdat ze hun plaats binnen het gezelschap verworven hebben. Ze genieten van hun optreden en dat stralen ze uit. In de hondenwereld zijn ze in de open klasse. Ze zijn “uitgezwaard” hun lijven zijn volwassen en op hun best. Ze kennen het kunstje in de ring en dan ga je daadwerkelijk zien wanneer een hond het fijn vind om te showen. Een dag uit met de eigenaar, veel lekkers, het grote “moeten” lijkt er af. Deze honden zijn gevestigd. De solisten van de kennels waarvan ze de vlag dragen. Mooi om te zien dat de vergelijking ook in deze klasse nog steeds op gaat. Het is vaak een genot om langs de ring te kijken. Het doet me veel meer dan de perfecte jeugdklasse.

En dan de prima ballerina. In hondentaal is ze een multi kampioen. Ze schittert, ze is groots, ze heeft alle rangen met succes doorlopen. Alle ogen zijn op haar gericht. Ze is een van de weinigen die is overgebleven uit de kweekvijver van weleer. Een hond zou dan op haar hoogtepunt zijn, misschien al een mooi nest hebben voorgebracht waardoor ze een wijsheid uitstraalt die hartverwarmend is. Ze is daar waar de eigenaar hoopte dat ze zou komen. Ze heeft aan alle verwachtingen voldaan en wordt in deze klasse gekoesterd.

Wat we niet op het gala zagen, maar wat ik een zeer ondergewaardeerde klasse op de hondenshow vind, is de veteranenklasse. Hierin worden honden geshowd die alle klassen doorlopen hebben, die er nog steeds mogen zijn, die een bepaalde allure hebben die zelfs de open klasse honden nog wel eens missen. Er zijn er maar weinig over het algemeen. Oudere honden, zeker als ze meerdere nesten hebben gehad, worden niet meer zoveel getoond. Ze hebben over het algemeen niet heel veel meer te “winnen” behalve een vrij makkelijk te verkrijgen veteranen-kampioenschap en er zijn ondertussen alweer nieuwe, jonge honden waaraan de inschrijfgelden worden uitgegeven. Hoe jammer is dat. Een gezonde en sterke veteraan is een lust voor het oog.

Mijn glas wijn is leeg. Ik aai mijn twee veteranen en mijn open-klasse hondjes. Breng de pups naar binnen. Over niet al te lang gaan ze de showring in. Ze hoeven niet perfect te zijn, ik wil niet in de jeugdklasse die ernst voelen. Ik hoop van harte dat ze – net als ik destijds- genieten van hun “optredens” zonder de druk van het hogere presteren en dat ze, als ze een veteraan zijn, nog dat plezier hebben en door de ring kunnen dansen met golvende staart en glanzende ogen.